چطور پیچ هرز شده را باز کنیم؟
به گزارش تور سریلانکا، شاید برای شما هم پیش آمده باشد که هنگام باز کردن یک پیچ، متوجه شوید که پیچ دیگر به ابزار شما عکس العمل مناسبی نشان نمی دهد. این شرایط که به آن پیچ هرز شده می گویند، زمانی رخ می دهد که رزوه های پیچ یا بخش داخلی آن دچار فرسودگی، خوردگی یا کشیدگی شده اند. این موضوع معمولاً باعث می گردد که ابزارها (مثل پیچ گوشتی یا آچار) نتوانند گشتاور کافی برای چرخاندن پیچ اعمال نمایند. در این مقاله می خواهیم 7 راه آسان باز کردن پیچ هرز شده را مرور کنیم.

چرا پیچ هرز می گردد؟
یکی از دلایل اصلی هرز شدن پیچ، استفاده نادرست از ابزارهای نامناسب است. به عنوان مثال، اگر از پیچ گوشتی خیلی کوچک یا خیلی بزرگ بهره ببرید، امکان دارد رزوه های پیچ به تدریج تخریب شوند. پیچ هایی که مدت زیادی استفاده شده اند، به ویژه در محیط های مرطوب یا زنگ زده، معمولاً بیشتر در معرض هرز شدن هستند.
حتی اگر هنگام بستن پیچ از نیروی بیش ازحد بهره ببرید، ممکن است رزوه های پیچ کشیده یا خراب شوند. البته همواره هم تقصیر ما نیست و گاهی اوقات بعضی پیچ ها از مواد باکیفیت پایین فراوری شده اند و تحمل گشتاور زیاد را ندارند.
در نگاه اول، شاید باز کردن یک پیچ هرز شده یک مسئله جزئی به نظر برسد. اما این مشکل ساده می تواند منجر به مسائل پیچیده تر گردد، به خصوص اگر پیچ به قطعات مهم یا ظریف متصل باشد. مثلا اگر کوشش کنید پیچ هرز شده را با ابزار نامناسب یا بدون دقت کافی باز کنید، ممکن است به بخش های دیگر دستگاه آسیب برسانید. در لوازم خانگی، ممکن است بدنه یا قطعات الکترونیکی مجاور دچار شکستگی شوند. در وسایل بزرگتر مثل خودرو یک پیچ هرز شده می تواند منجر به نشت روغن یا گاز و آسیب جدی تر گردد. زمانی که یک پیچ هرز شده به درستی باز گردد، احتمال بازیابی رزوه های آن یا جایگزینی قطعه کمتر است. در نتیجه، احتیاجی به صرف هزینه های اضافی برای تعویض قطعات یا تعمیرات نیست.
از همه این ها که بگذریم، بحث امنیت از همه چیز مهم تر است. یکی از دلایل اصلی باز کردن دقیق پیچ هرز شده، جلوگیری از خطرات ایمنی است. برای مثال اگر در حال تعمیر یک دستگاه برقی باشید، ضربه زدن یا حرارت دادن بیش ازحد به پیچ می تواند خطر برق گرفتگی یا آتش سوزی را افزایش دهد. با استفاده از روش های صحیح و ابزارهای مناسب، می توانید به راحتی پیچ هرز شده را باز کنید، بدون اینکه زمان زیادی را تلف کنید یا به قطعات دیگر آسیب برسانید.
7 روش ساده برای باز کردن پیچ هرز شده
باز کردن پیچ هرز شده همواره به ابزارهای خاص و پیچیده احتیاج ندارد؛ گاهی استفاده از روش های خلاقانه و در دسترس می تواند همان نتیجه را به همراه داشته باشد. در این بخش، به 7 روش کاربردی می پردازیم که علاوه بر کارایی، استفاده آسانی دارند.
1. وارد کردن ضربه: باز کردن پیچ با نیرویی هوشمندانه
یکی از برترین راه ها برای شل کردن پیچ هرز شده، وارد کردن ضربه به آن است. این روش به خصوص زمانی مفید است که پیچ به علت زنگ زدگی یا اکسید شدن، به قطعات دیگر چسبیده باشد. ضربه باعث می گردد اتصال بین فلز اکسید شده و فلز سالم شکسته گردد و پیچ راحت تر باز گردد.
اگر امکان دارد، ابتدا پیچ را با یک فندک یا سشوار گرم کنید. گرما باعث می گردد زنگ زدگی یا چسبندگی پیچ کاهش یابد. از یک چکش کوچک بهره ببرید و ضربه های آرام و کنترل شده به پیچ وارد کنید. اگر پیچ کوچک است، بهتر است ضربات ملایم تر باشند تا آسیب بیشتری به رزوه ها وارد نگردد. پس از ضربه، اسپری ضد زنگ مانند WD-40 را به محل پیچ اسپری کنید و چند دقیقه صبر کنید. حالا با ابزار مناسب (مثل پیچ گوشتی یا انبر) پیچ را باز کنید.
2. استفاده از اسیدهای خانگی
اگر اسپری ضد زنگ ندارید، نگران نباشید! شاید باورش برایتان سخت باشد اما سرکه سفید یا نوشابه کوکاکولا هم می توانند به باز کردن پیچ هرز شده یاری نمایند. این مواد به علت داشتن ترکیبات اسیدی مانند اسید فسفریک، در از بین بردن زنگ زدگی و رسوبات فلزی بسیار موثر هستند.
برای استفاده از این روش اول باید ماده مناسب را انتخاب کنیم. سرکه سفید یا کوکاکولا برای زنگ زدگی های خفیف تا میانه بهتر است و محلول های سفیدنماینده خانگی (مانند وایتکس) برای رسوبات سخت تر توصیه می گردد. حالا یک دستمال یا پارچه کوچک را به ماده موردنظر آغشته کنید و آن را روی پیچ هرز شده قرار دهید. بگذارید این ماده به مدت 10 تا 15 دقیقه روی پیچ بماند تا زنگ زدگی و رسوبات فلزی شل شوند. پس از گذشت زمان مناسب، یک ضربه کوچک به پیچ وارد کنید تا رسوبات نهایی از بین بروند. سپس پیچ را به آرامی با ابزار مناسب باز کنید.
نکات مهم:
- اگر زنگ زدگی بسیار شدید است، ممکن است احتیاج باشد این فرآیند را چند بار تکرار کنید.
- از دستکش بهره ببرید، زیرا بعضی از این مواد اسیدی می توانند به پوست آسیب بزنند.
3. استفاده از فرز و صفحه برش مینیاتوری برای باز کردن پیچ هرز شده
اگر پیچ هرز شده به روش های ساده جواب نداد، باید راه بهتری پیدا کنیم. در این شرایط، استفاده از فرز و صفحه برش مینیاتوری یکی از حرفه ای ترین و موثرترین گزینه ها است. این روش احتیاج به دقت بالا دارد، اما می تواند پیچ های سرسخت و تغییرشکل یافته را به راحتی باز کند.
برای این کار احتیاج به یک فرز دستی یا برقی کوچک داریم. البته بهتر است از صفحه برش مینیاتوری با ضخامت مناسب بهره ببرید تا کار دقیق تر باشد. قبل از هر چیزی نکات ایمنی را رعایت کنید. حتما از عینک ایمنی برای محافظت از چشمان خود در برابر جرقه ها و براده های فلز بهره ببرید.
دستگاه فرز را روشن کنید و با استفاده از صفحه برش، روی سر پیچ یک شیار مستقیم و عمیق ایجاد کنید. دقت کنید که شیار ایجاد شده متناسب با سری پیچ گوشتی شما باشد تا بتوانید پیچ گوشتی را بهتر روی پیچ قرار داده و آن را باز کنید. پس از ایجاد شیار، پیچ گوشتی تخت مناسب را درون شیار قرار دهید و با اعمال فشار و نیروی مناسب، پیچ را در جهت باز شدن بچرخانید.
فقط یک نکته مهم در این روش یادتان باشد. این روش مناسب برای پیچ هایی است که امکان جایگزینی یا تعمیر آن ها وجود دارد؛ زیرا پیچ پس از این فرایند قابل استفاده مجدد نخواهد بود.
4. استفاده از روغن ترمز برای باز کردن پیچ هرز
گاهی اوقات پیچ ها به علت زنگ زدگی یا رسوبات محکم نمی شوند. روغن ترمز یکی از راهکارهای خلاقانه و غیرمعمول برای شل کردن پیچ های هرز شده است. این ماده با خاصیت رسوب زدایی و کاهش اصطکاک، می تواند پیچ های سرسخت را آزاد کند. پیش از استفاده از روغن ترمز، سطوح اطراف پیچ را با یک دستمال تمیز کنید تا گردوغبار یا رسوبات اضافی پاک شوند.
چند قطره روغن ترمز را روی سر پیچ و اطراف رزوه آن بریزید. چند دقیقه صبر کنید تا روغن ترمز به داخل رزوه ها نفوذ کند. حالا به یاری یک ابزار مناسب (مانند پیچ گوشتی یا انبر) بهره ببرید و پیچ را به آرامی بچرخانید. اگر همچنان باز نشد، این فرآیند را تکرار کنید یا از ضربه ملایم چکش برای شل کردن پیچ بهره ببرید.
5. استفاده از لاستیک
لاستیک با داشتن سطحی نرم اما مقاوم، این فاصله را پر نموده و باعث می گردد سطح بیشتری از پیچ گوشتی با شیارهای پیچ تماس داشته باشد. این افزایش تماس باعث افزایش نیروی چسبندگی و جلوگیری از لیز خوردن پیچ گوشتی می گردد. لاستیک فشار اعمال شده از طرف پیچ گوشتی را به طور یکنواخت به سطح پیچ منتقل می نماید. این ویژگی به جلوگیری از تمرکز نیرو در یک نقطه خاص یاری نموده و شانس باز شدن پیچ را افزایش می دهد.
یک تکه لاستیک محکم، مانند یک کش پهن، بخشی از دستکش لاستیکی، یا حتی پلاستیک نرم اما مقاوم را تهیه کنید. گر لاستیک به خوبی درگیر نشد، می توانید از یک تکه کوچک تر یا پلاستیک نرم تر بهره ببرید. لاستیک را روی سر پیچ قرار دهید تا یک لایه اضافی ایجاد کند. این لایه به ایجاد اصطکاک بیشتر یاری می نماید. پیچ گوشتی را روی لاستیک قرار دهید و با فشار به داخل شیارهای پیچ، آن را بچرخانید.
6. استفاده از چسب قوی برای باز کردن پیچ هرز شده
استفاده از چسب قوی، یکی از روش های هوشمندانه و کاربردی برای باز کردن پیچ هرز شده است، مخصوصا زمانی که سری پیچ کاملاً صاف شده و دیگر امکان درگیر شدن پیچ گوشتی با آن وجود ندارد. این روش ساده و قابل اجرا در منزل است و احتیاجی به ابزارهای پیچیده ندارد.
قبل از آغاز، سطح پیچ و سری پیچ گوشتی را تمیز کنید تا هیچ اثری از گردوغبار، روغن یا زنگ زدگی باقی نماند. از چسب های قطره ای فوق قوی (مانند چسب های سیانوآکریلات یا معروف به 123) بهره ببرید. این نوع چسب ها قدرت چسبندگی بسیار بالایی دارند و برای نگه داشتن پیچ گوشتی روی پیچ مناسب هستند. چند قطره چسب را روی سر پیچ بریزید. دقت کنید که میزان چسب کافی باشد، اما به اطراف نریزد تا روی دیگر قطعات اثر نگذارد.
پیچ گوشتی مناسب (ترجیحاً یک پیچ گوشتی تخت یا سری بزرگ تر) را روی سر پیچ قرار دهید. با دست خود به پیچ گوشتی فشار دهید تا کاملاً در محل چسب قرار بگیرد. بسته به نوع چسب، چند دقیقه تا یک ساعت صبر کنید تا چسب به طور کامل خشک گردد و اتصال محکمی بین پیچ و پیچ گوشتی ایجاد کند. پس از خشک شدن چسب، پیچ گوشتی را با نیروی کافی و آرامی در جهت باز شدن پیچ بچرخانید.
7. استفاده از پیچ هرز بازکن
یکی از برترین و مؤثرترین روش ها برای باز کردن پیچ های هرز شده، استفاده از پیچ هرز بازکن است. پیچ هرز بازکن ابزاری است که معمولاً از جنس فولاد سخت یا آلیاژهای مقاوم ساخته شده و دارای سری مخروطی یا شیارهای خاص است که به درگیری بهتر با پیچ هرز یاری می نماید. این ابزار به صورت مجموعه ای با میزان های مختلف عرضه می گردد تا برای پیچ های متنوع قابل استفاده باشد.
برای استفاده از این ابزار ابتدا با استفاده از یک دریل، روی سر پیچ هرز شده یک سوراخ کوچک ایجاد کنید. بر اساس میزان و نوع پیچ، پیچ هرز بازکن مناسب را از مجموعه انتخاب کنید. پیچ هرز بازکن را در سوراخ ایجادشده قرار دهید و آن را به آرامی با استفاده از چکش به داخل پیچ فشار دهید تا به خوبی درگیر گردد. پیچ هرز بازکن را برخلاف جهت عقربه های ساعت (جهت باز شدن پیچ) بچرخانید.
در ادامه همه این روش ها را با هم مقایسه نموده ایم تا شما عزیزان بتوانید انتخاب بهتری داشته باشید:
روش | مزایا | معایب | کاربرد |
وارد کردن ضربه | - ساده و کم هزینه - احتیاج به ابزار خاص ندارد - موثر در جدا کردن زنگ و رسوبات | - ممکن است به پیچ یا قطعات اطراف آسیب برساند - احتیاجمند دقت در کنترل شدت ضربه است | برای پیچ های زنگ زده یا جوش خورده که با ابزارهای عادی باز نمی شوند |
استفاده از لاستیک | - افزایش اصطکاک و چسبندگی - مقرون به صرفه و ساده - بدون احتیاج به ابزار خاص | - ممکن است در پیچ های کاملاً صاف یا خیلی سفت بی اثر باشد | در مواقعی که سری پیچ گوشتی با پیچ درگیر نمی گردد |
استفاده از چسب قوی | - ساده و کاربردی در منزل - کم هزینه - مناسب برای پیچ های کاملاً هرز شده | - زمان بر برای خشک شدن چسب - پیچ معمولاً پس از این روش قابل استفاده مجدد نیست | برای پیچ هایی که شیار آن ها از بین رفته و ابزارها نمی توانند به آن گیر نمایند |
استفاده از اسیدهای خانگی | - در دسترس و مقرون به صرفه (مثل سرکه و نوشابه) - مؤثر در از بین بردن زنگ زدگی و رسوبات | - زمان بر برای اثرگذاری - مناسب پیچ های کاملاً اکسید نشده | برای پیچ های زنگ زده که احتیاج به تمیز کردن دارند |
استفاده از پیچ هرز بازکن | - حرفه ای و دقیق - مؤثر برای پیچ های کاملاً صاف و خراب - ایمن برای قطعات اطراف | - احتیاج به ابزار جانبی (دریل) - هزینه اولیه بالا | برای پیچ های سخت و غیرقابل باز شدن در محیط های صنعتی یا پروژه های حساس |
استفاده از فرز و صفحه برش | - مؤثر برای پیچ های کاملاً صاف یا تغییر شکل یافته - سریع در باز کردن پیچ های خراب | - خطر آسیب به قطعات اطراف - احتیاج به دقت بالا و ابزار خاص | برای پیچ هایی که با ابزارهای دیگر قابل باز شدن نیستند |
استفاده از روغن ترمز | - کاهش اصطکاک و رسوب زدایی - مؤثر برای پیچ های زنگ زده - مقرون به صرفه و در دسترس | - احتیاج به زمان برای نفوذ و اثرگذاری - ممکن است برای پیچ های کاملاً خراب کافی نباشد | برای پیچ های زنگ زده و سفت |